09 Jun 2026

08 Jun 2026

E-Pembayaran dan Cryptocurrency

Nota mesra pelajar berasaskan pendekatan literasi kewangan AKPK

1. Apakah Maksud FINTECH?

FINTECH ialah singkatan kepada financial technology atau teknologi kewangan. FINTECH merujuk kepada penggunaan teknologi digital untuk memudahkan urusan kewangan seperti pembayaran, pemindahan wang, simpanan, pelaburan dan pembiayaan.

Matlamat utama FINTECH adalah untuk menjadikan transaksi kewangan lebih cepat, mudah dan efisien. Walau bagaimanapun, pengguna perlu mengamalkan pengurusan kewangan secara berhemah dan memahami risiko sebelum menggunakan sesuatu kemudahan digital.

2. E-Pembayaran

E-pembayaran ialah kaedah membuat bayaran secara elektronik tanpa menggunakan wang tunai fizikal.

Contoh e-pembayaran

Kaedah	Contoh penggunaan
Kad debit atau kad kredit	Membayar barangan di kedai atau laman web
Perbankan dalam talian	Membayar bil dan memindahkan wang
DuitNow QR	Mengimbas kod QR untuk membuat bayaran
E-dompet	Membayar makanan, pengangkutan atau pembelian harian
Pindahan segera	Memindahkan wang kepada individu atau organisasi

Kelebihan e-pembayaran

E-pembayaran memudahkan pengguna membuat transaksi dengan pantas. Pengguna juga dapat menyemak rekod perbelanjaan melalui aplikasi atau penyata bank. Hal ini membantu proses penyediaan bajet dan pemantauan aliran tunai.

Risiko e-pembayaran

Antara risiko yang perlu diberi perhatian ialah penipuan dalam talian, pautan palsu, kebocoran kata laluan, kehilangan telefon pintar dan pembelian impulsif. Kemudahan membayar hanya dengan beberapa klik boleh menyebabkan pengguna berbelanja tanpa perancangan.

Amalan selamat

Gunakan aplikasi rasmi, aktifkan pengesahan dua faktor, jangan berkongsi nombor PIN atau kod OTP dan semak nama penerima sebelum mengesahkan transaksi. Elakkan mengklik pautan pembayaran yang mencurigakan.

3. Cryptocurrency

Cryptocurrency atau mata wang kripto ialah aset digital yang menggunakan teknologi kriptografi untuk merekod dan melindungi transaksi. Antara contoh yang terkenal ialah Bitcoin dan Ether.

Di Malaysia, aset digital bukan mata wang sah atau legal tender. Cryptocurrency juga bukan instrumen pembayaran yang dikawal selia oleh Bank Negara Malaysia seperti Ringgit Malaysia. Walau bagaimanapun, aktiviti perdagangan aset digital melalui bursa tertentu tertakluk kepada pengawasan Suruhanjaya Sekuriti Malaysia.

Mengapa seseorang membeli cryptocurrency?

Sesetengah individu membeli cryptocurrency sebagai aset pelaburan kerana berharap nilainya meningkat. Namun begitu, harganya boleh berubah dengan sangat ketara dalam masa yang singkat. Oleh itu, cryptocurrency bukanlah simpanan yang sesuai untuk dana kecemasan atau wang yang diperlukan bagi perbelanjaan harian. Bank Negara Malaysia turut menekankan bahawa penilaian cryptoasset sangat tidak menentu.

Risiko cryptocurrency

Risiko	Penerangan mudah
Turun naik harga	Nilai boleh naik atau jatuh dengan mendadak
Penipuan	Terdapat platform palsu dan skim pelaburan tidak sah
Kehilangan akses	Pengguna mungkin kehilangan aset jika kata laluan atau akses dompet digital hilang
Kurang perlindungan	Pelaburan melalui entiti tidak berdaftar mungkin tidak dilindungi oleh undang-undang sekuriti Malaysia
FOMO	Pengguna membeli secara terburu-buru kerana takut terlepas peluang

Suruhanjaya Sekuriti Malaysia mengingatkan orang ramai supaya berhati-hati terhadap janji “tidak akan rugi”, pulangan terlalu tinggi dan tawaran yang mendesak pengguna melabur dengan segera.

4. Perbezaan E-Pembayaran dan Cryptocurrency

Aspek	E-Pembayaran	Cryptocurrency
Tujuan utama	Membayar barangan dan perkhidmatan	Aset digital yang boleh diperdagangkan
Nilai	Berdasarkan Ringgit Malaysia	Berubah mengikut permintaan pasaran
Risiko harga	Rendah	Tinggi dan tidak menentu
Penggunaan harian	Lazim digunakan	Tidak diterima secara meluas sebagai bayaran
Status di Malaysia	Kaedah pembayaran elektronik	Bukan mata wang sah
Pengawal selia berkaitan	Institusi kewangan dan rangka kerja pembayaran	Suruhanjaya Sekuriti Malaysia bagi aktiviti perdagangan aset digital tertentu

5. Panduan Sebelum Melabur dalam Cryptocurrency

Gunakan wang lebihan sahaja dan jangan menggunakan duit pinjaman, dana kecemasan atau wang untuk membayar komitmen bulanan. Fahami produk sebelum melabur dan jangan membuat keputusan hanya berdasarkan promosi media sosial atau saranan pempengaruh.

Semak terlebih dahulu sama ada platform atau entiti tersebut dibenarkan oleh Suruhanjaya Sekuriti Malaysia. Portal Investment Checker membolehkan pengguna menyemak sama ada individu atau entiti berkenaan berlesen atau berdaftar untuk menawarkan produk dan perkhidmatan pasaran modal di Malaysia.

6. Kesimpulan

FINTECH memberi banyak manfaat jika digunakan secara bijak. E-pembayaran boleh membantu memudahkan urusan harian dan merekod perbelanjaan. Cryptocurrency pula perlu difahami sebagai aset digital berisiko tinggi, bukannya jalan mudah untuk memperoleh keuntungan segera.

Prinsip utama yang perlu diamalkan ialah: